Сондай-ақ, Сайрам ауданы Төтенше жағдайлар басқармасы мен №6 Өрт сөндіру бөлімінің жеке құрамымен бірлесіп Ақсу және Арыс өзені бойында халыққа үгіт-насихат жұмыстарын жүргізді. Үгіт насихат жұмыстарын жүргізу барысында су жағасында демалушы тұрғындарға және ата-анасының қарауынсыз ойнап жүрген балаларға су жағасында жүру қауіпті екені ескертілді. Басқарма тарапынан жадынамалар таратылды.

Мұнымен қоса,Сайрам ауданы Төтенше жағдайлар басқармасымен аудан аумағында орналасқан «Болашақ»және «Ақсу»легерьлерінде Төтенше жағдайларбасқармасы қызметкерлерімен «суда шомылуда қауіпсіздік ережелерін сақтау»тақырыбында үгіт насихат жұмыстары жүргізіліп, әрбір демалушыға жадынама парақшалары таратылғанын айта кетейік. Сайрамдық төтеншеліктер  мектеп аумағындағы, тұрмыстағы өрт қауіпсіздігі мен суға шомылуда мынадай қауіпсіздік ережелерін қатаң сақтауға шақырады:

Мектептердегі өрттің басты себебі - отқа ұқыпсыз қарау, өрт қауіпсіздігі ережелерін бұзу, балалардың отпен ойнауы. Профилактикалық жұмыстарды тек әкімшілік қызметкерлерімен ғана емес, балалармен де жүргізу қажет. Бұл бағытта біздің қызметкерлер тұрақты және қарқынды жұмыс істейді. Мұғалімдер, мектеп қызметкерлері мен оқушылардың өздері өрт немесе түтін дабылы кезінде не істеу керектігін білуі керек. Бұл өрт кезінде ешкімнің өлмеуінің кепілі. Алайда, төтенше жағдайлар туындаған кезде қызметкерлер әрқашан тиісті түрде әрекет ете бермейді. Төтенше жағдай болған кезде қызметкерлер әдетте қалай әрекет ету керектігін білмейді. Сондықтан қызметкерлерді оқыту өте маңызды.

Мұғалім мен сынып жетекшісі үшін мектеп оқушылары үшін қауіпсіздік техникасы бойынша нұсқаулықтарды уақытында өткізу өте маңызды. Нұсқаулықтар мектеп оқушыларымен әр түрлі іс-шаралар, сапарлар алдында, мектепте белгілі бір жұмысты орындау кезінде өткізіледі. Бірақ мұғалімдер оқушыларды тек мектепте ғана емес, көшеде, орманда, суда, үйде және т. б. болған кезде де қорғауы керек. Ол үшін сыныптан тыс іс-шараларда балаларға арналған қауіпсіздік техникасы бойынша мақсатты нұсқаулықтар жүргізу, балалармен мінез-құлық ережелерін, қауіпсіздік техникасы мен еңбекті қорғауды зерделеу қажет.

Мектептегі өрт қауіпсіздік ережелері

Мектепте өрт болған жағдайда қауіпсіздіктің алғы шарттары орындалуы тиіс.Өрт болып жатқан бөлменің есігін жабу қажет. Өрт болып жатқаны туралы дабыл қағыңыз. Барлығы белгіленген жерге жиналып, адамдарды түгелденіп отырыңыздар. Дабылдан кейін өрт сөндірушілерді шақыру қажет.

Өрт сөндірушілер келгенде мынаны білу керек: Қай жерде, қай бөлмеде өрт болып жатқандығын бәрі құтқарылғандығын білу керек.

Мектептегі өрттен құтқару тәртібі:

1.Дабыл қағу

2.101 телефонына қоңырау шалып, өрт сөндірушілерді шақыру

3.Құтқару

4.Жинақталу

5.Түгендеу

Дабыл: Кез-келген адам (мұғалім, оқушы,күзетші) өртті көргенде жедел дабыл қағу керек.

Құтқару:Дабылды естісімен, оқушылар сынып жетекшілердің бағыттауымен бір – бірлеп сыныптан шығып, белгіленген жерге жинаулары қажет. Құтқару кезіндегі қажетсіз есіктерді жабу керек.

Жиналыс:Жиналу жерді алдын ала белгілеу қажет. Жиылыс орнына келгендер сынып немесе адамдар тобы анық бір жерді белгілеп, шашырамай сол жерде болулары қажет. Сосын әр сынып жетекші түгендеу жүргізеді.

Өрт кезіндегі тәртіп 

ЕРЕЖЕСІ: Өрт болып жатқан бөлменің  есігін жауып кетіңіз. Өрттен қашқанда басқа адамға да айтыңыз.Әсіресе өрт жайлы мұғалімге айтыңыз. Эвакуация жасаңыз.Егер өрт қауіпті болмаса өзіңіз өрт сөндіру құралдарын қолданыңыз.

- Егер өрт анықталса, дереу өрт сөндірушілер мен құтқарушыларды 101 немесе 112 телефондары арқылы шақырыңыз. SIM-карта болмаса да, ұялы телефоннан 112-ге қоңырау шалуға болады. Сіз нақты мекен-жай мен қабатты көрсетіп, мүмкін болса, оларды кездестіру үшін біреуді жіберуіңіз керек.

- Өрт орналасқан бөлмеге есікті жабыңыз. Есіңізде болсын, өрттің таралу жылдамдығы өте жоғары. Өрт туралы мектеп директорына хабарлаңыз және оның бұйрығымен эвакуациялауды бастаңыз.

- Оқушылар өрт туралы дабылды естіген кезде мұғалімнің нұсқауы бойынша бір жиналыс орнына жиналып, сыныптан және мектеп ғимаратынан екі-екіден шығуы керек. Кездесу орны барлығына алдын-ала белгілі болуы керек, әдетте мектеп жанындағы алаң. Ешқайда кетпеңіз!

- Қатты түтін болған жағдайда, көміртегі тотығынан тыныс алу органдарын қорғауды ұмытпаңыз: мақта-дәке таңғыштары, сумен суланған орамалдар.

- Мұғалім сынып журналымен оқушылардың артынан жүреді және жол бойында есіктерін жауып тастайды.

- Мұғалім журналдағы балаларды шақыруды орындайды, нәтижелер туралы директорға хабарлайды.

Мектеп әкімшілігі өрт кезінде адамдарды эвакуациялау жоспарын алдын-ала жасайды, оны мектеп қызметкерлерімен зерттейді және мезгіл-мезгіл балалармен іс-қимыл жасайды. Мектепте өрт болған жағдайда мұғалімнің бұйрығымен екі бағанға сапқа тұру керек. Эвакуация сынып жетекшілерінің немесе сынып жетекшілерінің басшылығымен алдын-ала белгіленген жолдар бойынша жүргізілуі керек. Бұл жағдайда мұғалім оқушылардың қатысуын тексеру үшін өзімен бірге оқу журналын алу керек. Физикалық тұрғыдан дайындалған ұлдар артқы жағында орналасады. Жылдам қарқынмен қозғалыңыз, бірақ жүгірмеңіз. Шығу жолдарынан түтін табылған кезде тыныс алу мүшелерін орамалмен жауып, бүгіліп қозғалыңыз.

Тіпті тығыздығы төмен түтінделген үй-жайдағы өртті сөндіруге тырыспаңыз. Бұл көміртегі тотығымен улануға әкелуі мүмкін (иісті газ!) Ауадағы тек 0,1-0,5% көміртегі оксидінің мөлшері сананың жоғалуына және тез өлімге әкеледі. Өз оқушыларыңызға және мектеп мүлкіне қамқорлық жасаңыз.

Суға шомылу кезіндегі қауіпсіздік ережелері

Жалпы, жазатайым оқиғалардың көпшілігі суға байланысты болып табылады. Олардың басым көпшілігі өзін-өзі ұстау мен қарапайым қауіпсіздік шараларын елемеуден туындайды. Су айдынындарында суға тұншығу жағдайлары өкінішке орай өте жиі кездеседі. Белгісіз су қоймасында шомылудың соңы орны толмас қайғыға әкелуі мүмкін: я боламаса су түбінде жатқан заттар сізді жарақаттауы ықтимал.  

Дененің құрысып қалу жағдайы – судағы ең көп таралған себептердің бірі. Егер сіз бір аяғыңыз тырысса екінші аяғыңызбен жүзуге мән бергеніңіз абзал.  Иә, тәжірибелі жүзгіш аяқ немесе қолдың көмегінсіз де біршама жер жүзе алады, бірақ бұл жерде құрысу өте күшті болуы ықтимиал және адам кенеттен ауырсынуды сезінуі мүмкін. Суға батудың ең басты себептерінің бірі адам су жұтып қояды. Сондай-ақ адам бірден суық суға түскенде құрысулар орын алады.  Су түбіндегі әртүрлі заттарға (бөренелер және т.б.) соқтығысу салдарынан көбінесе адамдардың батып кету жағдайлары орын алып жатады.

Ал оған адамның сасқалақтап дүрбелеңге түсуі  қауіпті күшейте түседі. Мысалы: адам алысқа жүзіп, кейіннен қорқып немесе судың тереңдігін сезініп дүрбелеңге түсуі ықтимал. Әдетте тәжірибесіз жүзушілермұндай жағдайлармен жиі ұшырасады.  

Сырт көзге жайбарақат ағып жатқан секілді болып көрінетін қарапайым судың өзінде су бұрқақтар мен су асты ағындары болуы ықтимал. Ал мұндай жағдайды топшылай бәлмеген жанға қауіп төнуі ықтимал.  Әрине су ағыны батыра қоймаса да, адамды жағадан біршама алысқа ұзатып алып кетуі ықтимал. Сондай-ақ, сіз желді күндері шұғыл пайда болатын  тұншықтырғыш алып толқындар туралы ұмытпағаныңыз абзал.

Алдымызда суға түсу маусымы тым алыс емес. Балалардың жазғы демалысы, ересектердің еңбек демалысы, серуендеу және әрине, шомылу уақыты. Яғни теңізде, бассейнде, су айдынында шомылу. Бірақ, қай жерде шомылсаңыз да, ешқашан судағы қауіпсіздік ережелері туралы ұмытпау керек.

Су, әрине, біздің досымыз. Иә, біз өзіміз 90% судан тұрамыз. Бірақ кейбір жағдайларда су қауіпті болуы мүмкін. Бұған жол бермеу үшін ересектер мен балалар жазғы кезеңде шомылу маусымында белгілі бір тәртіп ережелерін сақтауы қажет. Бүгін соларды еске түсіреміз.

Бұзуға болмайтын  маңызды ережелер:

Бірінші кезекте балалар тек ересектердің бақылауымен шомыла алады деп айтқым келеді! Бұл — негізгі ереже.

Шомылуға арналмаған жерлерде шомылуға БОЛМАЙДЫ.

Тамақ ішкеннен кейін бірден суға түсуге БОЛМАЙДЫ.

Бір – бір жарым сағат өтуі керек.

Арнайы қоршаудан өтіп жүзбеңіз, егер арнайы қоршаулар жоқ болса, онда жағалаудан алыс жүзуге БОЛМАЙДЫ.

Зерттелмеген түбі бар бейтаныс жерлерде суға секіруге БОЛМАЙДЫ.

Дауыл кезінде теңізге баруға БОЛМАЙДЫ.

Жүзуді білмейтін балаларды суға арнайы құралдарсыз (шеңберлер, жеңдер, матрастар) жіберуге БОЛМАЙДЫ.

Шеңберлер мен матрастарда жағалаудан алыс жүзуге БОЛМАЙДЫ.

Суда тым ұзақ уақыт болуға БОЛМАЙДЫ, бір түскенде 10-15 минут жеткілікті.

Қатты ағысты жерлерде жүзуге БОЛМАЙДЫ.

Тым суық суға шомылуға БОЛМАЙДЫ (16 градустан төмен болмау керек).

Жалпы суда шомылу кезіндегі қауіпсіздік ережелері:

- Ең алдымен рұқсат етілген жерлерде ғана шомылыңыз.

- Шомылатын орынға тыйым салынбағанын тексеріңіз.

- Шомылатын орынның тереңдігін біліп алыңыз.

-Тамақтанып болғаннан соң бірден суға беттемеңіз.

-Су ішінде алысып ойнамаңыз.

-Еш уақытта қараңғы уақытта, сондай-ақ, масайған күйінде шомылмаңыз.

-Егер жалғыз шомылсаңыз, жақсылап ой таразысына салыңыз, төтенше жағдай бола қалса, сізге кім көмектесетінін ойлаңыз.

- Тым ұзақ шомылмаңыз, тоңып қалуға дейін жеткізбеңіз, аяқ – қолыңыздың тырыспауын қадағалаңыз;

-Қоршау белгілерінен алыстап кетпеңіз.

-Шомылу кезінде судың суық болмауын байқаңыз. Себебі, суық суда тоңудың әсерінен өлім саны көп болады. Суық суға түскен адам 10 – 30 минутта суық өтіп қайтыс болады. Организмнің тез салқындауы ашыққан кезде, тым тойынған кезде, шаршаған кезде және адамның мас күйінде болады.

-Балаларға көңіл бөліңіз, үлкендердің қарауынсыз жеке қалдырмаңыз, шомыла білмейтін балаларды суға мүлдем жақындатпаңыз.

Суға бату-суға батқан адамдардың демалу жолдарына сұйықтықтың толып қалуының нәтижесінде демалу бұзылып, тұншығудың болуы. Зардап шеккен адамның терісі бозарады, беті мен ерні қарайып кетеді, дем алмайды, тамыр соғуы өте әлсіз болып (немесе мүлдем болмайды), аузы мен мұрын қуыстарында көпіршіктер ағады. Бұл кезде зардап шеккенді қараусыз қалдыруға болмайды. Кез келген  сәтте жүрегі тоқтап қалуы немесе бас миының және өкпесінің ісінуі өршіп кетуі мүмкін.

Зардап шеккен адамға көмек көрсетерде өз қауіпсіздігіңізді естен шығармаңыз. Сабыр сақтап, егер суға кетуші су бетінде болса, онда оны артқы жағынан ұстау қажет. Ал суға кетсе судың астынан іздеп, шашынан не қолынан тартып, су бетіне шығару керек. Өзіңіз не айналадағылардан  «Жедел жәрдем», яғни «103-ті» шақыртыңыз. Алғашқы медициналық көмекті 4-5 минут ішінде көрсетіп үлгеру керек.  Қатерге ұшыраған адамға көмек көрсету мүмкіндігінше тездетіп оттегі жеткіліксіздігін қалпына келтіруден тұрады.

«Су - тілсіз жау». Судағы апаттан қорғанудың ең сенімді жолы - суда шомылу ережелері мен қауіпсіздік шараларын қатаң сақтау болып табылады.Осы айтылған барлық қауіпсіздік шаралары мен ережелерін  қатаң сақтайтын болсаңыздар, өздеріңізді, барлық жақындарыңыз бен достарыңызды қауіп-қатерден аман алып қала аласыз. «Өз өмірің өз қолыңда» екенін ешқашан естен шығармаңыз.

«AQ-QARA.KZ»-ақпарат»