Сондай-ақ, әйелдер көшбасшылығын ілгерілету мәселесі талқыланып, ұсыныстар айтылды. Түркістан облысы әкімі Нұралхан Көшеров «AMANAT» партиясының Түркістан облысы бойынша 2023-2027 жылдарға арналған сайлауалды бағдарламасындағы Жол картасының орындалуы барысына тоқталды. – Өздеріңізбен бірлесіп, «Аманат» партиясының сайлауалды бағдарламасын іске асыру бойынша облыстың 2023-2027 жылдарға арналған Жол картасы әзірленіп, облыс үшін маңызды іс-шаралар қамтылды. Жалпы іс-шараларды жүзеге асыруға 3 трлн. теңге жоспарланған. Жол картасы аясында 2025 жылға 121 іс-шараның орындалуы жоспарланған. 11 айдың қорытындысымен 77 іс-шара орындалды, 30-ы орындалу үстінде. Ауыл шаруашылығы – өңір экономикасының маңызды саласы. Жыл басынан өнім көлемі 1,2 трлн. теңгені құрап, өсім 101,2 пайыз деңгейінде орын алды. Өндірілген өнім бойынша республикада көшбасшымыз. Мемлекет басшысы қайта өңдеу саласын дамытып, экономиканы әртараптандыруды тапсырған болатын. Осыған байланысты облыста мақта, ет және жүгері, яғни, 3 кластерлік бағытты дамытуды қолға алдық. Жалпы кластерлік бағыт – отандық терең қайта өңдеуді дамытып, шаруалардың өз өнімін кепілді түрде нарыққа сатуына мүмкіндік береді. Аталған 3 кластерді дамыту есебінен 2026 жылы жеңіл өнеркәсіпті 220 млрд. теңгеге, ауыл шаруашылығын қосымша 433 млрд. теңгеге ұлғайту жоспарлануда. Өздеріңізге белгілі, республикалық бюджетте 2 жылдан бері қаржы тапшылығы байқалып келеді. Осыған байланысты, Президент пен Үкімет бюджет шығындарын оңтайландыру жүргізуді тапсырған болатын. Оңтайландырылған қаражат бірінші кезекте шешуді қажет ететін әлеуметтік мәселелерге қайта бағытталатын болады. Жалпы Жол картасында көзделген іс-шараларды сапалы орындау бойынша жүйелі түрде жұмыстар жүргізілуде. Облыс әкімдігі тарапынан сайлауалды бағдарламаның іске асырылуына тұрақты бақылау жүргізілуде. Алға қойған жоспарларға қол жеткізу бойынша барлық шаралар қабылданатын болады, – деген Нұралхан Оралбайұлы өзге де бағыттағы жұмыстарға тоқталды.

Түркістан облысында 3 кластерлік бағытты дамытуға басымдық берілуде. Су үнемдеу технологияларын қолдана отырып, мақтаның элиталық сорттарын өсіруді және шикізатты терең өңдеуді қамтитын мақта-тоқыма кластері құрылды. Мақта кластерінде 5 жобаны іске асыру нәтижесінде 7 мыңнан аса адам жұмыспен қамтылып, 201 млрд. теңге инвестиция тартылады. Мақта өнімділігі 2-3 есеге артып, көрсеткіші 60 центнерге жетеді. Нәтижесінде 229 мың тонна мақта өңделеді. 2 мақта өңдеу зауыты және 2 су үнемдеу технологиясын шығаратын өндірісі іске қосылды. Жіп иіру фабрикасының құрылысы аяқталды. Жүгері кластері бағытында Шардара ауданында «Казкрахмал» зауытының құрылысы биыл аяқталады. Құны – 35 млрд. теңге, 251 жаңа жұмыс орны ашылады. Жылына 150 мың тонна жүгеріні терең өңдеп, 26 түрлі өнім шығарады.

Ет кластері бағытында 7 жоба іске асырылуда. Жоба құны – 50 млрд. теңге, қуаттылығы – 35 мың тонна, 802 жұмыс орны ашылады. Орталық Азияда баламасы жоқ 50 мың бас ірі қара мал бордақылау және ет өнімдерін терең қайта өңдейтін ірі кешендер, заманауи мал биржасы салынуда. Бүгінгі күнге «Kaz Eco Meat», «Turkestan Agro.kz» және «Бесқара» ет өңдеу кешендері іске қосылды. Нәтижесінде,қосымша 35 мың тонна ет өңделеді.«Ауыл аманаты» жобасы бойынша 2023-2025 жылдарға республикалық бюджеттен 25,6 млрд теңгеге 6 бағыт бойынша 3750 жобаға несие берілді. Нәтижесінде 39 қайта өңдеу кәсіпорны ашылып, 23 гектарға 477 жылыжай салынды. Шағын кәсіпкерлік 3 662 бірлікке артып, 4 174 жаңа жұмыс орны ашылды.

Өңірде сапалы жұмыс орындарын құру мақсатында «Өңірлік жұмыспен қамту картасы» аясында жыл басынан 132 мың жұмыс орны құрылып, жоспар артығымен орындалды. Жұмыссыздық деңгейі 4,6 пайызды құрап, өткен жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда 0,2 пайызға төмендеді. Жүйелі атқарған жұмыстардың арқасында үш жылда атаулы әлеуметтік көмек алушылар саны 2 есе қысқарды. Әлеуметтік мәселелер тұрақты бақылауда. Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес «Келешек мектептері» жобасы аясында 23 мың орындық 29 мектеп құрылысы жоспарланған. Бүгінгі таңда 28-і пайдалануға берілді, 1 мектептің құрылысы аяқталу үстінде. Жергілікті бюджеттен 17 мектеп салынуда. Биыл 4-уі пайдалануға берілді, қалғаны келесі жылға өтпелі. Бұдан бөлек, жалпы 154 мектеп жөндеу жұмыстарымен қамтылды. Сапалы медицинамен қамтамасыз ету үшін ауылдарда жергілікті бюджет есебінен 34 жаңа ғимарат салынды. 3 аурухана күрделі жөндеуден өтуде. Денсаулық сақтау ұйымдарының материалдық-техникалық базаларын қамтылу деңгейі 84,7 пайызға жетті. Алғашқы медициналық көмек сапасын арттыру мақсатында 60 жедел жәрдемкөлігі сатып алынды.Өңірде елді мекендерді мәдени нысандармен қамту деңгейі артып келеді. «Ауыл – Ел бесігі» жобасы аясында 9 млрд теңгеге 15 мәдени нысанның құрылысы жүргізілуде. Оның ішінде, 5-уі биыл тапсырылады. Қалған 10 нысан келесі жылы аяқталады. Бұдан бөлек, жергілікті бюджет есебінен Түркістан қаласындағы 500 орындық мәдениет үйі пайдалануға берілді.

Жиын барысында партияның Әйелдер қанатының Түркістан облыстық филиалының жетекшісі Қалыйма Жантөреева атқарған жұмыстар туралы есеп берді. Облыстық Әйелдер қанатымен бірлесе отырып, саяси шешім қабылдай алатын белсенді әйелдердің базасын қалыптастыру, көшбасшы әйелдердің санының артуына және қоғамдағы беделінің нығаюына ықпал ету, әйелдердің көшбасшылығын дамыту жөніндегі өңірлік бағдарламаны қабылдау сынды ұсыныстарын жеткізді. Сондай-ақ «AMANAT» партиясының хатшысы, Әйелдер қанатының жетекшісі Шолпан Каринова партия атынан Қазақстандағы әйелдердің күш-жігерін біріктіру, саяси платформа принциптерін ілгерілету және гендерлік теңдікті нығайту, әйелдерді елдің саяси, экономикалық, әлеуметтік-мәдени өміріне белсенді қатысуын қамтамасыз ету бағытында негізгі бастамаларға кеңінен тоқталып, әйелдердің көшбасшылығын ілгерілету бойынша ұсыныстарын айтты. Жиын соңында Түркістан облыстық мәслихатындағы «AMANAT» партиясы депутаттық фракциясының 2026 жылға арналған жұмыс жоспарының Қаулы жобасы қабылданды.

Облыста жыл басынан бері 10 айда өнеркәсіп саласында биыл 107 млрд теңгеге 22 жоба іске асырылып, 2443 жұмыс орны ашылған. Оның ішінде маңызды әрі ірі жобалар қатарында Созақ ауданындағы табиғи уран өңдеу кешені («Катко» ЖШС, құны — 35 млрд тг., 300 жұмыс орны); Отырар ауданындағы 2 мақта өңдеу зауыты («Kazakhstan Lihua» ЖШС, құны — 21 млрд тг., 960 жұмыс орны); Түлкібас ауданында RC Cola брендімен түрлі түсті сусын шығаратын зауыт («Beibars Bottlers» ЖШС, құны — 9 млрд тг., 96 жұмыс орны) бар. Сонымен қатар Сайрам ауданында заманауи ет комбинаты («KazEcoMeat» ЖШС, құны — 8,5 млрд тг., 150 жұмыс орны); Ордабасы ауданында алюминий бұйымдарын шығаратын зауыт («Central Asia Aluminium» ЖШС, құны — 8 млрд тг., 150 жұмыс орны) жұмысын жүргізіп жатыр. Жыл соңында 103,5 млрд теңгеге қосымша 8 өнеркәсіп жобасы іске қосылмақ.

Өзбекстан мемлекетімен жүргізілген келіссөздер нәтижесінде 100 гектар аумақта «Орталық Азия халықаралық кооперация орталығы» құрылды. Нысан — кеден бекетімен заманауи қоймалар және өндірістік нысандармен интеграцияланған логистикалық орталық қызметін атқарады. Қазір 7 инвестор осы орталықта жобаларды жүзеге асыруға қызығушылық танытып отыр. Нәтижесінде өңір экономикасына 185 млрд. теңге инвестиция тартылып, 1175 жұмыс орны ашылады. Бюджетке қосымша салық түседі (355 млн. теңге). Бүгінгі таңда 8 өндірістік ғимарат пен ішкі инфрақұрылым жүйелерінің құрылысы қарқынды жүргізілуде. Келесі жылы іске қосу жоспарлануда.

Облыстағы индустриалды аймақтар, инвестиция тарту, шағын өндірістік парктер мен арнайы экономикалық аймақтардың жұмысын жандандыру нәтижесінде 10 айда өнеркәсіп өнім көлемі 1,3 трлн. теңгеге жетіп, өсім деңгейі 113,4 пайызды құрады. Түркістан облысында өңірдің агроөнеркәсіптік кешені саласында 2025 -2027 жылдарға инвестициялық жобаларды іске асырудың Жол картасы бекітілген. Жол картасы аясында жалпы құны 295,5 млрд теңгеге 78 инвестициялық жобаны жүзеге асыру жоспарланған. Биыл 31 жобаны жүзеге асыру көзделіп, бүгінгі күнге 60,8 млрд теңгеге 27 жоба іске асырылып, 1030 жаңа жұмыс орны құрылған.

Өңірде өнімді шикізат күйінде сатып қана қоймай, ауыл шаруашылығы саласында терең өңдеуге басымдық берілген. Заманауи технологиялар енгізіліп жатыр. Атқарылған жұмыстардың нәтижесінде агроөнеркәсіп кешенінде экономикалық өсім қамтамасыз етілді. Биылғы 10 айда ауыл шаруашылығының негізгі капиталына 155,6 млрд теңге инвестиция тартылып 1,1 есе ұлғайды. Тамақ өндірісінің негізгі капиталына 31,5 млрд теңге инвестиция тартылып, 1,3 есе ұлғайды. Бүгінде облыста ауыл шаруашылығы өнімдерінің экспорты 355,5 млн АҚШ долларын құрап, 1,1 есеге артты. Жалпы өнім көлемі 182,5 млрд теңгеге ұлғайып, 1 трлн. 86,9 млрд теңгеден асты. Бұл бойынша өңір республикада бірінші орында тұр.

Ет кластері бағытында 7 жоба іске асырылып жатыр. Жоба құны — 50 млрд теңге, қуаттылығы — 35 мың тонна, 802 жұмыс орны ашылады. Орталық Азияда теңдесі жоқ 50 мың бас ірі қара мал бордақылау және ет өнімдерін терең қайта өңдейтін ірі кешендер, заманауи мал биржасы салынуда. Бүгінде «Kaz Eco Meat», «Turkestan Agro.kz» және «Бес қара» ет өңдеу кешендері іске қосылды. Бұл қосымша 35 мың тонна ет өңдеуге мүмкіндік береді. Жалпы кластерлік бағыт отандық терең қайта өңдеуді дамытып, шаруалардың өз өнімін кепілді түрде нарыққа сатуына мүмкіндік береді. Оған қоса, Түлкібас ауданында «Қарқын Трейд» компаниясы ет бағытында ірі құс фабрикасының құрылысын бастады. Жоба құны — 53 млрд теңге. Мұнда жылына 48 мың тонна құс еті өндіріледі.Осы жұмыстар нәтижесінде өңірде әлеуметтік-экономикалық дамудың оң динамикасы сақталды. Алдын ала есеп бойынша 10 айда өндірілген жалпы өнім көлемі 4 387,8 млрд. теңгеге жетіп, қысқа мерзімді экономикалық өсім 114,8%-ды құрады. Осы көрсеткіш бойынша Түркістан облысы республикада екінші орында тұр.

Өнеркәсіп өнім көлемі 1 256,8 млрд теңгеге жетіп, өткен жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда өсім 113,4%-ды құраса, өңдеу өнеркәсібінде 593,2 млрд. теңгенің өнімі өндіріліп, өсім 111,2% деңгейінде қалыптасып, жоспарға қол жеткізілген. Өңірде тау — кен өнімі 574,6 млрд теңге немесе өсім 115,1%-ға жетсе, ауыл шаруашылығында 1 086,9 млрд теңгенің өнім өндіріліп, өсім қарқыны 101,7% деңгейінде орын алды. Оның ішінде мал шаруашылығы — 353,5 млрд теңге болса, өсімдік шаруашылығында 728 млрд теңгенің өнімі жиналған. Облыс экономикасына 1178,4 млрд. теңге инвестиция бағытталып, өсім 124,2%-ды құрады. Жалпы сауда көлемі 688,4 млрд теңгеге жетіп, өсім қарқыны 148,3%-ды құраса, құрылыс жұмыстарының көлемі 450,6 млрд теңгеге жеткен. Есепті кезеңде 931,1 мың шаршы метр тұрғын үйлер пайдалануға тапсырылып, өсім 110,2%-ды құрады. Көлік және қоймалау қызметінің жалпы көлемі 445,2 млрд теңгеге жетіп, 124,8%-ға артса, байланыс қызметінің көлемі 9,8 млрд теңгеге жеткен.

Республика бойынша көпбалалы отбасылардың төрттен бірі Түркістан облысында тұрады. Жүйелі жұмыстардың нәтижесінде соңғы үш жылда атаулы әлеуметтік көмек алушылар саны екі есеге қысқарды. Кедейлік деңгейі 4,4 пайызға төмендеді. Биылғы 10 айда 122 мың жұмыс орны ашылып, жұмыссыздық деңгейі 4,6 пайызды құрады. Бұл көрсеткіш — өңір экономикасының тұрақты даму қарқынын дәлелдейді.

«WWW.AQ-QARA.KZ» - ақпарат